انواع بیماری ها روده
1394/05/17 13:31

یبوست چیست ؟

یبوست چیست ؟ در صورتی که اجابت مزاج کمتر از 3 بار در هفته باشد و یا مدفوع سفت باشد و بسختی دفع شود یبوست گفته میشود.  درهنگام یبوست ، مدفوع خشک شده و دفع آن سخت می شود . یبوست یکی از شایع‌ترین اختلالات گوارشی مزمن در بزرگسالان به شمار می‌آید . بعضی ازمردم فکر می کنند که اگر روزی یکبار دفع نداشته باشند به یبوست دچار شده اند اما دفع طبیعی مدفوع ممکن است سه بار در روز یا سه بار در هفته باشد و این به شخص بستگی دارد . یبوست یک نشانه است نه بیماری.

در چه افرادی یبوست شایع تر است ؟ جنس مونث، سن بالا، بی‌تحرکی، رژیم غذایی کم ‌فیبر، مصرف تعداد زیادی دارو .

میزان بروز یبوست در زنان سه برابر مردان میباشد . سرعت انتقال روده در زنان آهسته‌تر از مردان است و نیز بسیاری از زنان در دوره قاعدگی خود دچار یبوست می‌شوند.

یبوست مزمن چند نوع میباشد ؟ بطور کلی یبوست‌ مزمن دو نوع میباشد .  اولیه و ثانویه .  یبوست ثانویه بر اثر بیماری‌های طبی یا مصرف داروها ایجاد می‌شود اما یبوست اولیه یا کارکردی که شایع ترین نوع یبوست می باشد  سه نوع میباشد

یبوست با سرعت انتقال طبیعی :  در این نوع یبوست، بیمار احساس یبوست را گزارش می‌کند ولی عبور مدفوع از کولون طبیعی است. یبوست با سرعت انتقال طبیعی با افزایش استرس‌های روحی-روانی بیشتر میشود و معمولا به درمان‌های طبی از قبیل فیبرهای مکمل یا مسهل‌ها جواب می‌دهد.

یبوست با سرعت انتقال پایین : در این نوع یبوست ، زمان عبور مدفوع از کولون طولانی شده است. این مشکل را می‌توان با مشاهده تاخیر حرکت نشانگرهای حاجب اشعه در مطالعات حرکتی، تایید کرد. بر حسب تعریف، زمان عبور از کولون زمانی طولانی تلقی می‌شود که پنج روز  پس از خوردن  کپسول نشاندار شده که حاوی 24 نشانگر حاجب اشعه میباشد هنوز بیش از 6 نشانگر در رادیوگرافی ساده شکم قابل مشاهده باشد. در بیماران مبتلا به یبوست با سرعت انتقال آهسته، تحرک کولون در حالت استراحت طبیعی است ولی افزایش لازم در فعالیت پریستالتیک پس از خوردن غذا اتفاق نمی‌افتد.  به علاوه بر خلاف افراد بدون یبوست، تجویز بیزاکودیل در این بیماران باعث افزایش امواج پریستالتیسم نمی‌شود. علایم تیپیک یبوست با سرعت انتقال آهسته عبارتند از : فاصله بسیار زیاد بین نوبت‌های احساس نیاز به دفع مدفوع ، نفخ و احساس ناراحتی در شکم.  مبتلایان به انواع شدید یبوست با سرعت انتقال آهسته معمولا به فیبرهای مکمل یا مسهل‌ها پاسخ نمی‌دهند

یبوست خروجی (اختلال کارکرد کف لگن) : بر اساس تعریف عبارت است از عدم هماهنگی عضلات کف لگن در مواقع تلاش برای تخلیه مدفوع.  اکثر این بیماران دارای سرعت انتقال کولونی طبیعی هستند. در مبتلایان به یبوست خروجی، مدفوع به رکتوم می‌رسد ولی فرد نمی‌تواند آن را از رکتوم خارج کند. تظاهرات شایع این نوع یبوست عبارتند از: زور زدن طولانی یا بیش از حد، نرم بودن مدفوع در حدی که دفع آن را دشوار می‌سازد و احساس ناراحتی در رکتوم. لزوم کمک به تخلیه مدفوع از رکتوم به وسیله دست، در این بیماران ناشایع نیست. اختلالات دفع مدفوع به درمان‌های طبی متعارف جواب نمی‌دهند ولی به تمرین آسوده‌سازی (relaxation) ممکن است جواب مثبت دهد . این نوع یبوست با جراحی برداشتن کولون بهتر نمیشود.

یبوست در سالمندان : یبوست از نظر اکثر سالمندان زور زدن در حین دفع و مشکل در تخلیه مدفوع است، نه افزایش فاصله بین نوبت‌های دفع.  حدود 20%  از افراد بالای 65 سال ، دچار تاخیر خروج مدفوع از رکتوم هستند که به تخلیه توسط خود فرد نیاز دارد. سایر علل یبوست کارکردی در سالمندان ممکن است ناشی از نوروپاتی‌ها از قبیل دیابت و بیماری پارکینسون یا ناشی از مصرف تریاک و دارو باشد. عوامل خطر یبوست در سالمندان عبارتست از : مصرف کم مایعات ، بیماری پارکینسون، بی‌حرکتی، مصرف چند نوع دارو، زوال عقل، کم کاری تیروئید و فشارخون.

تظاهرات مهم یبوست در سالمندان چیست ؟تظاهرات مهم یبوست در سالمندان عبارتست از : تجمعات و سفت شدن مدفوعی و بی‌اختیاری مدفوع پس از چند روز یبوست . گاهی تجمعات مدفوعی سفت منجر به انسداد و زخمی شدن روده می شود. عوامل خطر ایجاد تجمعات مدفوعی عبارتند از: بی‌تحرکی طولانی، اختلال شناختی، اختلالات نخاعی و عصبی- عضلانی کولون. زور زدن بیش از حد ناشی از یبوست همچنین می‌تواند منجر به بروز همورویید، شقاق مقعد و بیرون زدگی رکتوم شود. در برخی موارد، زور زدن حتی می‌تواند به تشدید آنژین صدری و سنکوپ منجر شود.

ارزیابی تشخیصی یبوست چگونه است ؟ ارزیابی بیمار مبتلا به یبوست حتما باید شامل اخذ شرح حال و معاینه فیزیکی باشد. بیمارانی که علایمی مبنی بر بیماری‌های عضوی داشته باشند، ممکن است به آزمون‌های تشخیصی خاصی نیاز داشته باشند. آزمون‌های تشخیصی (به عنوان مثال آزمون‌های خونی، رادیوگرافی یا اندوسکوپی) در ارزیابی اولیه آن دسته از مبتلایان به یبوست مزمن که فاقد علایم و نشانه‌های هشداردهنده هستند، به صورت روتین توصیه نمی‌شوند. با این حال اگر در شرح حال و معاینه فیزیکی علایمی از بیماری‌های عضوی یافت شود درخواست آزمون‌های تشخیصی بیشتر منطقی خواهد بود. در صورت وجود علایم و نشانه‌های هشداردهنده از قبیل هماتوشزی، کاهش وزن ناخواسته قابل توجه ، سابقه خانوادگی سرطان کولون، کم‌خونی فقر آهن، مثبت بودن آزمون خون مخفی در مدفوع یا شروع جدید یبوست در افراد سالمند ارزیابی کولونوسکوپی برای رد بدخیمی و سایر بیماری‌های جدی انجام میشود. اگر بیمار علایم یبوست خروجی داشته باشد یا به درمان منطقی با مسهل‌ها جواب ندهد، بررسی از نظر اختلال کارکرد کف لگن توصیه میشود.

نحوه پیشگیری یبوست چگونه است ؟  بهترین راه برای مدیریت یبوست، پیشگیری از آن بوده که معمولا از درمان آن راحت تر است. مصرف میزان مناسبی مایعات، ورزش کافی در طول هفته و رژیم غذایی پرفیبر، عدم احتباس مدفوع و بتعویق نیانداختن اجابت مزاج از بهترین راهها برای پیشگیری از ابتلا به یبوست می باشند . تغییرات ساده در عادات روزمره و شیوه زندگی می تواند بسیاری از موارد یبوست را درمان کرده یا از بروز آنها پیشگیری کند. این توصیه ها عبارتند از :

افزایش مصرف فیبر : فیبر غذایی در غلات سبوس دار ، میوه ها و سبزیجات وجود دارد اما در غذای حیوانی یافت نمی شود. فیبر با حجیم و نرم کردن مدفوع حرکت آن را آسان می کند. بدین ترتیب فیبر از یبوست و سایر بیماری های روده ای جلوگیری می کند. فیبر همچنین با ایجاد احساس سیری و کاهش قند و کلسترول خون در ارتقای سلامت عمومی موثر است. ممکن است مصرف غذاهای پرفیبر باعث نفخ شود اما با ادامه مصرف بعداٌ  برطرف می شود.

 

  •  
    • افزایش مصرف آب : توصیه میشود روزانه حداقل 8 لیوان آب مصرف شود.
    • ورزش :  ورزش انتقال مواد دفعی را از روده تسهیل می کند. به همین دلیل است که کسانی که عادت به ورزش کردن دارند، کمتر به سرطان مبتلا می شوند. ورزش خطر بیماری قلبی عروقی، سکته مغزی، فشار خون بالا، چاقی، دیابت  و بسیاری مشکلات دیگر را کاهش می دهد. ورزش منظم و آمادگی جسمانی مناسب می تواند باعث تحریک روده شوده و به حفظ یک برنامه منظم اجابت مزاج کمک کند.
    • عدم تاخیر در اجابت مزاج   : همیشه به محض احساس دفع به مستراح بروید. نگه داشتن مدفوع پیامی غلط برای روده است و موجب تنبلی آن میشود. . با توجه به اینکه که چای و قهوه کولون را تحریک می کند، بهترین زمان دفع برای اجابت مزاج پس از صرف صبحانه است.

اصول کلی درمان یبوست چگونه است ؟  پس از رد علل ثانویه یبوست ، بیمار را به تعدیل سبک زندگی شامل رژیم غذایی پرفیبر، ورزش و افزایش دریافت آب تشویق میکنیم اگر یبوست بیمار به تعدیل سبک زندگی و مصرف فیبر پاسخ ندهد، مصرف یک مسهل اسموتیک مثل هیدروکسید منیزیم یا لاکتولوز ممکن است مفید واقع شود. اگر مسهل اسموتیک کمکی نکند، قدم بعدی استفاده از پلی‌اتیلن گلیکول است که باعث آب‌دار شدن مدفوع می‌شود. اگر بیمار باز هم پاسخ نداد، بیمار را بیشتر  بررسی میکنیم مانند کولونوسکوپی ، مانومتری آنورکتال، آزمون دفع بالون، باریم انما  و آزمون سرعت انتقال کولون که با توجه به شرایط بیمار نوع بررسی تعیین میشود. موفقیت درمان به معنای افزایش تعداد دفعات اجابت مزاج نیست، بلکه به معنی راحتی عمل دفع است. برای رسیدن به این هدف هر فرد مبتلا به یبوست باید عادات زندگی خود را تغییر دهد. در صورت نیاز به کمک بیشتر، پزشک می تواند با تجویز ملین به بیمار کمک کند.

ملین های در دسترس کدامند ؟

ملین‌های حجیم کننده مدفوع مانند پسیلیوم : اینگونه ملین‌ها با نگهداشتن آب در روده‌ها، باعث نرم شدن و افزایش حجم مدفوع می‌شوند و به این ترتیب حرکات روده را جهت دفع تسریع می‌کنند. ملین‌های حجیم کننده مدفوع،  برای مصرف دراز مدت ، سالم‌ترین ملین‌ها هستند. البته برای شروع اثر آنها، ۱۲ تا ۲۴ ساعت و حتی گاهی تا ۷۲ ساعت وقت لازمست. توصیه میشود این نوع ملین ها با آب کافی ( حداقل یک لیوان آب) مصرف شود.

ملین‌های اسموتیک مانند هیدروکسید منیزیم ، لاکتولوز : اینگونه ملین‌ها با نگهداشتن آب در مدفوع شده و با نرم کردن مدفوع، دفع آنرا تسهیل می‌کنند.  در بیماران مبتلا به سیروز کبدی برای جلوگیری از یبوست لاکتولوز داروی انتخابی است.

ملین‌های محرک مانند بیزاکودیل ، سنا  و روغن کرچک  : اینگونه ملین‌ها معمولاً جهت تخلیه کامل روده برای رادیوگرافی، کولونوسکوپی و یا جراحی‌های دستگاه گوارش کاربرد دارند و در شرایط معمول نباید از آنها برای درمان یبوست استفاده کرد . ملین‌های محرک باعث افزایش ترشحات و تحرک روده‌ها و در نتیجه تسریع تخلیه روده می‌شوند. این ملین‌ها سریع اثر میکنند ولی حرکت روده برای تخلیه وابسته به آن میشود. توصیه میشود از این ملینها کمتر استفاده شود. برخی از ملین‌های گیاهی نیز وجود دارند که با همین مکانیسم عمل می‌کنند از جمله ملین‌های حاوی سنا و یا روغن کرچک ،  سی لاکس ،  ملین دینه .

تعیین وقت اینترنتی
نام
تلفن شما (الزامی)
پیام شما
ارتباط با ما
    میدان ونک، خ ملاصدرا، خ پردیس شرقی، ساختمان پردیسان، پلاک 14، طبقه 5



  جواب دهی تلفن همه روزه از 9 صبح تا 9 شب
مراجعه و پذیرش حضوری فقط با تعیین وقت قبلی
نظر شما درباره این مطلب
نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
متن :

تصویر :

درمان یبوست

عالی بود

پاسخ
برچسب ها :